Onkruid en mos tussen klinkers verwijderen en voorkomen

Waarom onkruid en mos in de voegen groeien

Onkruid groeit niet onder de klinkers vandaan, maar in de voeg. Wind en regen brengen zaad, stof, zand en blad in de ruimte tussen de stenen. Zodra er een paar millimeter aarde in de voeg ligt en het daar vochtig blijft, kiemt er iets. Hoe leger en breder de voeg, hoe sneller dat gaat.

Mos en groene aanslag hebben vooral vocht en schaduw nodig. Je ziet ze aan de noordkant van het huis, onder bomen, langs een schutting en op plekken waar na een bui water blijft staan. Op een zonnige oprit met goed afschot heb je er veel minder last van. Bij gras tussen de klinkers gaat het meestal om uitlopers vanuit een gazon of border ernaast.

Dat bepaalt ook de aanpak. Weghalen is stap één. Daarna moet de voeg weer vol en dicht zijn, anders staat er over een paar maanden weer net zoveel.

Onkruid tussen klinkers verwijderen zonder middelen

Het meeste onkruid en mos krijg je met gereedschap weg. Dit zijn de methodes die werken:

• Voegenkrabber. Een haakmes of voegenkrabber met een smal, gebogen blad haal je door de voeg. Daarmee trek je onkruid met een deel van de wortel en de aarde eruit.
• Onkruidbezem of staalborstel. Een bezem met stalen haren veegt los mos en kiemplantjes uit de voegen. Gamma adviseert eerst losmaken met de voegenkrabber en daarna wegvegen met de onkruidbezem. Op grotere opritten is een elektrische voegenborstel sneller. Er blijven vaak wortels zitten, dus je moet het een paar keer per jaar herhalen.
• Kokend water. Giet het direct uit de waterkoker over het onkruid of mos. Het werkt op klinkers en terrastegels, maar je moet het meestal een paar keer herhalen. Pas op langs borders, want planten ernaast kunnen ook schade krijgen.
• Onkruidbrander. Een brander verschroeit het blad, maar de wortels blijven leven. Kassa raadt het daarom af. Bij kiemplantjes en mos helpt het wel even, bij paardenbloem en gras komt het binnen een paar weken terug.
• Hogedrukreiniger met vuilfrees. Een roterende straal spuit mos uit de voegen en poriën. Kärcher adviseert 20 tot 30 cm afstand en de straal bijna loodrecht op het oppervlak. Je spuit ook het voegzand mee, dus na afloop moet je opnieuw invegen.

Gras en wortelonkruid tussen de klinkers moeten er met wortel en al uit. Steek ze uit met een voegenkrabber of onkruidsteker als de grond vochtig is. Kassa adviseert om zaadonkruid weg te halen net na de bloei, voordat het zaad vormt, en om bij droog weer te schoffelen of te krabben.

Welke middelen je als particulier mag gebruiken

Voor onkruidbestrijders gelden in Nederland strenge regels. Je mag alleen een middel gebruiken dat het Ctgb heeft toegelaten voor particulier gebruik. Zo’n middel herken je aan een toelatingsnummer op het etiket, vijf cijfers met de letter N erachter. Houd je aan de dosering en het aantal keren per jaar op de verpakking.

Glyfosaat mag je als particulier niet gebruiken, volgens de Rijksoverheid ook niet als je het in het buitenland hebt gekocht. Dat geldt ook voor je oprit en terras. Voor particulieren zijn er nog wel toegelaten middelen, bijvoorbeeld op basis van pelargonzuur of azijnzuur. Die verbranden het blad en werken vooral op jong onkruid, de wortels blijven vaak leven.

Schoonmaakazijn mag niet tegen onkruid of groene aanslag. Het RIVM noemt het een verboden middel als je het daarvoor gebruikt. Over verdunde natuurazijn zijn de bronnen het niet eens: sommige noemen het tot 10 procent azijnzuur toegestaan als basisstof, andere zeggen dat azijn tegen onkruid helemaal niet mag. Azijn is in elk geval schadelijk voor bodemleven en waterdieren. Wil je een middel op basis van azijnzuur, kies dan een product met een Ctgb-toelatingsnummer.

Chloor, bleekwater, zout en groene zeep zijn niet toegelaten om onkruid, mos of groene aanslag buiten te bestrijden. Ze spoelen met regenwater de bodem en het riool in.

Laat je een hovenier of stratenmaker het onderhoud doen, dan mag die in jouw tuin helemaal geen chemische onkruidbestrijders gebruiken. Een uitzondering geldt voor lastige soorten zoals Japanse duizendknoop.

Mos tussen klinkers en wanneer je het bestrijdt

Mos haal je op dezelfde manier weg als onkruid, met krabber, staalborstel of hogedrukreiniger. Het beste moment is bij droog weer, als het mos is uitgedroogd en makkelijk loslaat. In het voorjaar, voordat het groeiseizoen begint, heb je er de rest van het jaar het meeste aan. Gamma noemt het voorjaar ook als beste moment voor een schoonmaakbeurt. Mos groeit in de natte maanden het hardst, dus wie in de herfst een keer veegt, voorkomt dikke lagen in de winter.

Zit er naast mos ook een groene waas op de stenen, dan is dat groene aanslag van algen. Daar zijn speciale groene aanslagreinigers voor met een Ctgb-toelating. Gamma noemt een reiniger die je 1 op 20 met water mengt en met een plantenspuit of onkruidbezem aanbrengt. Bij een middel van Remmers breng je het aan op droge stenen tussen 5 en 30 °C, laat je het 24 uur inwerken zonder na te spoelen en moet het in die tijd droog blijven. Hoe je groene en zwarte aanslag van de stenen zelf haalt, lees je in olievlekken en aanslag verwijderen.

Onkruid voorkomen en je oprit onkruidvrij houden

Na het schoonmaken komt het belangrijkste deel, de voegen opnieuw vullen. Veeg droog voegzand of zilverzand in tot de voegen tot bovenaan vol zitten. Scherp zand in een volle voeg maakt het voor zaad moeilijk om te kiemen. Welk voegzand je kiest en hoeveel je per m² nodig hebt, staat in welk zand onder en tussen klinkers.

Wil je minder werk, dan zijn er twee alternatieven voor gewoon voegzand. Onkruidwerend voegzand, zoals Dansand, maakt de voeg dichter en blijft waterdoorlatend. Combifit noemt 3 tot 8 kg per m², voor voegen tot 5 mm breed. Bij nieuwe bestrating veeg je het na 10 tot 14 dagen nog een keer in. Polymeervoegzand wordt hard na bevochtigen en sluit de voeg nog beter af. Het vraagt wel een voeg van minimaal 2 tot 3 mm breed en 38 tot 40 mm diep, en stenen en voegen moeten helemaal droog zijn bij het aanbrengen. Bij een oude oprit betekent dat eerst de voegen diep leegkrabben.

Daarnaast helpen een paar gewoontes:

• Veeg de oprit eens in de twee weken met een harde bezem. Daarmee veeg je zaad, blad en stof weg voordat het in de voeg terechtkomt.
• Snoei overhangende takken, zodat er meer zon op de stenen valt en ze sneller opdrogen.
• Zorg dat water wegloopt. Een verzakte plek waar plassen blijven staan, groeit altijd als eerste dicht. Laat die opnieuw leggen.
• Zet langs een border of gazon een kunststof rand van ongeveer 30 cm diep, tegen uitlopers van gras en wortelonkruid.

Leg je een nieuwe oprit aan, kies dan klinkers met afstandhouders en een smalle voeg. Daar groeit minder in dan in getrommelde stenen met brede voegen. Hoe zo’n oprit wordt opgebouwd, lees je in oprit aanleggen.

Veelgestelde vragen

Wat is het beste tegen onkruid tussen klinkers?

Een voegenkrabber en een onkruidbezem met stalen haren, gevolgd door nieuw voegzand of onkruidwerend voegzand in de voegen. Kokend water helpt bij wat blijft staan. Chemische middelen mag je alleen gebruiken als ze een Ctgb-toelatingsnummer voor particulier gebruik hebben.

Hoe verwijder je mos tussen klinkers?

Krab het mos bij droog weer met een voegenkrabber los en veeg het weg met een staalborstel. Een hogedrukreiniger met vuilfrees op 20 tot 30 cm afstand werkt ook, maar daarna moet je de voegen opnieuw invegen.

Mag ik azijn gebruiken tegen onkruid op mijn oprit?

Schoonmaakazijn mag niet. Over verdunde natuurazijn zijn de bronnen het niet eens, dus kies liever een middel op basis van azijnzuur met een Ctgb-toelatingsnummer. Chloor, bleekwater en zout zijn buiten niet toegestaan.

Hoe krijg je gras tussen klinkers weg?

Steek het gras met wortel en al uit met een voegenkrabber of onkruidsteker, bij voorkeur als de grond vochtig is. Vul de voeg daarna met voegzand en zet langs het gazon een rand die uitlopers tegenhoudt.