Oprit aanleggen: opbouw, uitgraven en bestraten

Opbouw van een oprit en hoe diep je uitgraaft

Een oprit met klinkers bestaat van onder naar boven uit de ondergrond, een fundering van puin of verdicht zand die het gewicht van de auto spreidt, een straatlaag van een paar centimeter zand en de klinkers.

Hoe diep je uitgraaft reken je uit door de lagen op te tellen. Een klinker van 8 cm, een straatlaag van 4 cm en een fundering van 25 cm is samen 37 cm. Op zandgrond graaf je dan ongeveer 40 cm uit. Gamma adviseert circa 50 cm, en ook de gemeente West Maas en Waal laat het bermgedeelte van een inrit tot 50 cm uitgraven. Op klei of veen ga je dieper, omdat die grond onder een auto blijft inklinken als er te weinig fundering op ligt.

Uitzetten en afschot

Je begint met het uitzetten. Zet met piketpaaltjes en een metselkoord de randen van de oprit uit en geef op de paaltjes de eindhoogte van de bestrating aan. Neem bij de voordeur of garagedeur 1 tot 2 cm onder de dorpel als hoogste punt. Excluton adviseert dat ook, zodat er bij een stortbui geen water over de drempel loopt.

Daarna bepaal je het afschot. Water moet van het huis af lopen, naar de straat, een goot of de tuin. Gamma en Excluton noemen 1 tot 2 cm hoogteverschil per meter. Op een oprit van 8 meter lang is dat 8 tot 16 cm. Minder dan 1 cm per meter geeft plassen, vooral als de oprit na een paar jaar iets nazakt.

Sluit je de oprit aan op de stoep of de straat, dan heb je bij de meeste gemeenten een vergunning nodig voor de uitrit. De gemeente bepaalt vaak ook hoe het stuk in de openbare ruimte wordt opgebouwd en wie het legt. Hoe breed een oprit en uitrit mogen zijn, lees je in hoe breed moet een oprit zijn.

Uitgraven en de fundering van puin en zand

Graaf je met een minigraver, dan ben je verplicht vooraf een KLIC-melding bij het Kadaster te doen, ook als je de machine zelf huurt. Met een schep hoeft het niet, maar het Kadaster raadt het wel aan. Kabels en leidingen liggen gemiddeld op 60 tot 80 cm diepte, maar 40 cm komt ook voor.

Na het uitgraven tril je de bodem van de kuil aan. Op zandgrond kan de fundering dan direct worden gestort. Gamma noemt 20 cm steenslag 0/20 of betonpuin 0/40. Veel gebruikt is menggranulaat 0/31,5, een mengsel van gebroken beton en metselwerk. Gemeenten vragen onder een inrit 25 cm fundering, en Excluton noemt voor een oprit 30 cm fundering inclusief straatlaag. Reken dus op 20 tot 25 cm verdicht puin.

Tril de fundering in lagen van niet meer dan 15 tot 20 cm. Een trilplaat van 60 tot 105 kg verdicht volgens de specificaties van Norton 15 tot 25 cm diep. Stort je in één keer 30 cm en tril je alleen de bovenkant, dan blijft de onderkant los en zakt de oprit later op de rijsporen.

Wil je geen puin, dan kan op zandgrond ook een dik zandbed van verdicht zand. De gemeente Midden-Drenthe vraagt onder een standaard uitrit 25 cm zand onder stenen van 8 cm. Op klei of veen kies je beter voor puin of menggranulaat.

Opsluitbanden, straatlaag en leggen

Voordat de straatlaag erop komt, zet je de opsluitbanden. Die houden de randen vast, zodat de klinkers niet uit elkaar lopen als een auto erop draait. Excluton noemt voor een oprit banden van minimaal 8 x 20 x 100 cm. Gamma zet ze in een bed van circa 7 cm stabilisé, de gemeente Asten vraagt bij een inrit zware banden in betonspecie. Zet ze waterpas op de lijn van het afschot en laat het stabilisé uitharden voordat je ertegenaan gaat trillen.

Dan komt de straatlaag. Stort 3 tot 5 cm brekerzand of straatzand op de verdichte fundering en trek het met een rei of afrijlat over twee geleiders af op de juiste hoogte. Wienerberger noemt bij brekerzand maximaal 5 cm. Loop niet meer over het afgereide zand. Welk zand je waar gebruikt en hoeveel per m², staat in welk zand onder en tussen klinkers.

Leg de klinkers vanaf een vaste rand en werk naar voren, zodat je op de gelegde stenen staat en niet op het zand. Houd een voeg van 2 tot 3 mm aan. Klinkers met afstandhouders doen dat vanzelf. Kies voor een oprit een verband dat in elkaar grijpt, zoals keperverband of visgraat, en stenen van 8 cm dik. Waarom dat uitmaakt lees je in welke stenen voor een oprit. Leg de stenen iets hoger dan de eindhoogte. Bij klinkers van 6 cm houdt Gamma een halve centimeter aan voor het inzakken bij het aftrillen.

Aftrillen, invegen en wanneer je erop rijdt

Welke trilplaat voor een oprit

Voor de klinkers zelf gebruik je een trilplaat met een rubberen mat of kunststof zool. Zonder mat krijgen de stenen krassen en kunnen de randen afbrokkelen. Bouwmarkten verhuren platen van ongeveer 90 kg met een slagkracht van 14 kN. Daarmee kun je de fundering in lagen verdichten en de klinkers aftrillen. Struyk Verwo adviseert voor betonstraatstenen van 8 cm in straatwerk een zwaardere plaat van 200 kg of meer en meer dan 20 kN trilkracht. Zo’n plaat huur je bij een machineverhuurder.

Aftrillen en invegen

Veeg de oprit eerst helemaal schoon, anders trilt de plaat zand en steentjes in het oppervlak. Tril alleen als de stenen droog zijn. Begin aan de rand en werk naar het midden, en laat elke baan voor de helft over de vorige gaan. Veeg daarna droog voegzand of fijn brekerzand in de voegen en tril nog een keer na. Herhaal dat tot de voegen vol zitten.

Laat daarna wat zand op de oprit liggen. De eerste weken zakt het zand in de voegen nog in, en dan veeg je het opnieuw in. Gamma adviseert dat de komende weken regelmatig te doen.

Wanneer kan de auto erop

Een oprit van klinkers op zand en puin is direct belastbaar zodra de stenen zijn afgetrild en de voegen vol zitten. Draai de eerste weken niet aan het stuur terwijl de auto stilstaat, want dan duw je de stenen uit verband zolang de voegen nog niet helemaal vol zijn. Zijn de opsluitbanden in stabilisé of beton gezet, wacht dan tot dat is uitgehard. Kies je voor een voegmortel of polymeervoegzand, houd dan de wachttijd op de verpakking aan.

Wat je zelf kunt doen en waar het misgaat

Een handige particulier kan het meeste zelf. Oude bestrating eruit halen, grond afgraven en afvoeren en puin storten vraagt vooral spierkracht en een container. Het leggen van de klinkers is ook te leren, maar een stratenmaker legt op een eenvoudige ondergrond ongeveer 20 tot 40 m² per dag, en een particulier haalt dat zelden. Wat een stratenmaker voor een oprit rekent, lees je in wat kost een oprit bestraten.

Dit zijn de fouten die je op opritten het vaakst ziet:

• Te weinig fundering of slecht verdicht. De oprit ligt het eerste jaar mooi en zakt daarna in twee sporen waar de wielen staan.
• Te dikke straatlaag. Een laag van 10 cm los zand onder de stenen geeft kuilen en golven, ook op een goede fundering.
• Geen of te weinig afschot. Water blijft staan of loopt naar de gevel.
• Geen opsluiting. Zonder opsluitbanden lopen de randen weg en kantelen de buitenste stenen.
• Nat zand invegen. Het blijft bovenin de voeg hangen, de stenen zitten niet klem en gaan schuiven.
• Aftrillen zonder rubberen mat. Gevolg zijn krassen en afgebrokkelde randen op nieuwe stenen.

Twijfel je over de ondergrond, laat dan vooral het grondwerk en de fundering door een stratenmaker doen.

Veelgestelde vragen

Hoeveel cm gebroken puin moet er onder een oprit?

Onder een oprit voor personenauto’s komt 20 tot 25 cm verdicht gebroken puin of menggranulaat. Gamma noemt 20 cm, gemeenten vragen onder een inrit vaak 25 cm. Op klei of veen is meer nodig.

Hoeveel zand moet er onder een oprit?

Direct onder de klinkers komt een straatlaag van 3 tot 5 cm brekerzand of straatzand. Leg je geen puin, dan is op zandgrond een verdicht zandbed van ongeveer 25 cm gebruikelijk.

Hoe diep moet je uitgraven voor een oprit?

Tel de dikte van de klinker, de straatlaag en de fundering bij elkaar op. Met klinkers van 8 cm, 4 cm zand en 25 cm puin graaf je ongeveer 40 cm uit. Gamma adviseert circa 50 cm.

Hoe lang moet je een nieuwe oprit invegen?

Veeg direct na het leggen in en tril na. Laat daarna wat zand liggen en veeg de eerste weken nog een paar keer in, tot er geen zand meer in de voegen wegzakt. Bij onkruidwerend voegzand noemt Weber Beamix een tweede keer invegen na 10 tot 14 dagen.