Villa’s, een vliegveldwijk en bloemenstraten
Paterswolde begon als agrarisch gehucht met een paar buitenplaatsen. In de negentiende eeuw ontstond rond de kruising van de huidige Hoofdweg, Vennerstraat en Duinstraat een middenstand. Van ongeveer 1887 tot 1970 trok het dorp dagjesmensen uit Groningen, met hotels, speeltuinen en rondvaarten op het meer. Villa’s als Frisia, Anna, Meta, Java en Nova en landgoederen als Vennebroek, Lemferdinge en De Marsch horen bij de landgoederengordel Eelde-Paterswolde, die van rijkswege als dorpsgezicht is beschermd. Aan de Groningerweg, de Duinstraat en de Novastraat staan nog veel huizen uit de jaren tien.
Na de oorlog groeide Paterswolde vast aan Eelde. In 1953 en 1954 verrees Nieuwe Akkers, met straten die zijn genoemd naar luchtvaartpioniers, zoals de Dr. A. Plesmanweg, de K.D. Parmentierweg en de Hayo Hindriksweg. In de jaren zestig volgden de vogelstraten, van de Patrijsweg tot de Kwikstaartweg en de Leeuwerikweg, en tussen 1969 en 1975 de bloemen, met de Anemoonweg, de Kamperfoelieweg, de Goudsbloemweg en de Azaleaweg. Volgens de BAG is bijna twee derde van de ongeveer 1.760 woningen in Paterswolde tussen 1950 en 1980 gebouwd.
Bij de huizen uit de jaren vijftig en zestig liggen nog vaak de eerste betontegels, inmiddels scheef en uitgesleten. In de villabuurten lopen lange opritten onder oude bomen door. Schaduw en bladval zorgen daar dat voegen sneller groen worden, zoals beschreven in onkruid en mos tussen klinkers.
Van keileemrug naar veen bij het meer
Het zuidelijke deel van Paterswolde ligt op dezelfde zandrug als Eelde. Het bestemmingsplan voor een perceel aan de Hoofdweg spreekt van een kleileemplateau, de Rug van Tynaarlo, met een wisselende bodemopbouw en kwel naar de lagere randen. Richting het Paterswoldsemeer en het Friesche Veen daalt het land. Ten noorden en oosten van het dorp geeft de bodemkaart koopveengronden op zegge- en broekveen, ten westen madeveen op zand. De provinciale beschrijving vertelt dat Paterswolde als wegdorp ontstond bij de ontginning van die natte laagvenen.
Op de rug draagt de grond goed en kan een oprit op een gewoon zandbed. Hoe dichter je bij het meer komt, hoe groter de kans op veen of humeuze grond onder de tuin. Veen klinkt in, ook onder een goed gelegde oprit, en dat zie je na een paar jaar aan weggezakte randen en plassen. Een stratenmaker graaft daar dieper af of legt een dikkere laag menggranulaat, en kiest liever klinkers die later terug te leggen zijn dan een dichte betonplaat. Voor de Hoofdweg verwijst het bestemmingsplan naar waterschap Noorderzijlvest.
Bomen, dorpsgezicht en de inrit
Ligt je huis binnen het beschermde dorpsgezicht, dan geldt daar een dubbelbestemming Waarde, Beschermd dorpsgezicht. Bespreek een nieuwe inrit of een grote verandering aan de voorkant daarom eerst met de gemeente.
Bomen spelen in Paterswolde vaak mee. De uitwegbeleidsregels van Tynaarlo zeggen dat de gemeente een inrit kan weigeren als er een boom voor weg moet waarvoor geen kapvergunning wordt verleend, of als groen bij de aanleg of het gebruik schade oploopt. Ook de functie van het openbare groen in het Groenedorpenplan telt mee. Verder gelden de vaste punten. Een uitwegvergunning kost in 2026 € 183,65, een enkele inrit is maximaal 4 meter breed en een erkende aannemer legt het deel op gemeentegrond aan, op jouw rekening. Bij een reconstructie van de weg brengt de gemeente bestaande inritten terug volgens de normen van dat moment.
Wie regen wil opvangen, krijgt van Tynaarlo € 30 voor een regenton van 100 tot 150 liter en € 50 vanaf 150 liter, voor hooguit twee stuks. Voor elke m² verharding die plaats maakt voor vaste beplanting komt er € 10 bij, met een maximum van € 500.
Een camper of caravan mag niet langer dan drie dagen achter elkaar staan op wegen die het college heeft aangewezen. Of dat voor jouw straat in Paterswolde geldt, is bij de gemeente na te vragen.
Rekenvoorbeeld: oprit in Nieuwe Akkers
Een woning uit 1953 aan de Nieuwe Akkers met een oprit van 30 m² van oude betontegels. Je kiest gebakken klinkers in een rode of bruine kleur die past bij de bebouwing uit die tijd.
Oprit van 30 m² aan de Nieuwe Akkers
Tegels uit de jaren vijftig eruit, gebakken klinkers erin.
- Oude tegels opbreken en afvoeren, 30 m²
- € 240 tot € 450
- Gebakken klinkers met leggen, 30 m²
- € 1.950 tot € 3.300
- Totaal
- € 2.190 tot € 3.750
Stuit de stratenmaker bij het uitgraven op humeuze grond, dan komt er een laag menggranulaat onder van ongeveer € 10 tot € 20 per m², hier € 300 tot € 600. Welke gebakken klinkers er zijn, van waalformaat tot dikformaat, staat in soorten klinkers.
Zo werkt een aanvraag in Paterswolde
- Je vult je klus en postcode inDat kost twee minuten.
- Wij zoeken een stratenmakerDe aangesloten stratenmaker die het dichtst bij je adres in Paterswolde zit en dit soort klussen doet.
- Die komt kijken en maakt de offerteHij belt je voor een afspraak op locatie. Je zit nergens aan vast.
stratenmakers.nl legt zelf geen bestrating. Is er in jouw buurt nog geen stratenmaker aangesloten, dan laten we je dat weten.
Richtprijzen per m²
| Materiaal | Prijs per m² gelegd | Gaat mee | Meestal gebruikt voor |
|---|---|---|---|
| Betonklinkers | € 40 tot € 65 | 30 jaar of langer | Oprit, tuinpad, parkeerplek |
| Gebakken klinkers | € 65 tot € 110 | 50 jaar of langer | Oprit en pad met landelijke uitstraling |
| Betontegels | € 45 tot € 80 | 25 jaar of langer | Terras, achterom |
| Keramische tegels | € 90 tot € 150 | 25 jaar of langer | Terras dat weinig onderhoud vraagt |
| Natuursteen | € 90 tot € 180 | 50 jaar of langer | Terras, pad, entree |
| Grind met grindplaten | € 25 tot € 45 | Bijvullen elke paar jaar | Pad, parkeerplek, zijkant huis |
Inclusief materiaal, zandbed en leggen, zonder grondwerk. Oude bestrating eruit halen en afvoeren kost meestal € 8 tot € 15 per m² extra. Bijgewerkt in november 2026.
Veelgestelde vragen over een stratenmaker in Paterswolde
Valt mijn huis in Paterswolde onder het beschermde dorpsgezicht?
Een deel van Paterswolde hoort bij de landgoederengordel Eelde-Paterswolde, een rijksbeschermd dorpsgezicht. Of jouw perceel erbinnen valt, zie je aan de dubbelbestemming op de kaart van het omgevingsplan.
Mag er voor een nieuwe inrit in Paterswolde een boom weg?
Alleen als daarvoor een kapvergunning wordt verleend. Krijg je die niet, dan kan Tynaarlo de uitwegvergunning weigeren in het belang van het groen.
Krijg ik in Paterswolde subsidie voor een regenton?
Ja, € 30 voor een ton van 100 tot 150 liter en € 50 voor 150 liter of meer, voor maximaal twee tonnen. Aanvragen kan tot zes maanden na aankoop.
Inwoners: CBS, 1 januari 2025. Postcodes: Basisregistratie Adressen en Gebouwen. Bijgewerkt 4 november 2026.