Leerdam, van de Zuidwal tot Broekgraaf
Leerdam kreeg in 1382 stadsrechten van Otto van Arkel. Van de vesting zijn de stadsmuur aan de Zuidwal en de grachten over, en in de straten van Leerdam centrum zuid staan nog veel huizen van voor 1930. Volgens de BAG ligt het bouwjaar aan de Kerkstraat meestal rond 1910, aan de Hoogstraat rond 1920 en aan de Vlietskant rond 1930. Vanaf 1765 bepaalde de glasindustrie het leven in de stad, en dat zie je tot in de nieuwste straatnamen terug.
Na de oorlog groeide de stad in ringen. De Staatsliedenbuurt, met de Joost de Jongestraat en de Jacoba van Beijerenstraat, is grotendeels uit de jaren vijftig, de Bomenbuurt rond de Esdoornstraat en de Eikstraat voor 88 procent uit de jaren zestig. De Drossaardsbuurt is bijna helemaal van 1972 tot 1974, met de Dimmerlaan en de Van Naaldwijcklaan. De Vogelbuurt rond de Sperwerlaan, het Eiland en de Florabuurt met de Griend en de Donk volgden in de jaren zeventig en tachtig. Varsseveld, waar de straten naar Europese plaatsen heten zoals Bohemen en Riga, is van rond 1990, en Ter Leede met de Palissade en de Copierlaan van de jaren negentig. Sinds 2016 groeit Leerdam naar het westen met Broekgraaf, waar de straten Keramieklaan, Kristallaan, Blaaspijp en Kollergang heten.
In de Bomenbuurt en de Drossaardsbuurt liggen tuinen en achterpaden van vijftig tot zestig jaar oud, vaak met tegels die scheef staan omdat de klei eronder heeft bewogen. In Varsseveld en Ter Leede is de eerste bestrating aan de beurt. In Broekgraaf gaat het om eerste aanleg op kavels waar de grond nog moet zetten.
Zware klei langs de Linge
De geomorfologische kaart van de BRO laat de oude binnenstad op een stroomrug zien, een zandige oude rivierloop die iets hoger ligt. Bijna alle naoorlogse wijken, van de Staatsliedenbuurt tot Ter Leede, liggen daarnaast op een vlakte van komklei en oeverwal. Broekgraaf ligt in de rivierkom zelf. De bodemkaart geeft rond de stad kalkloze poldervaaggronden van zware klei, aan de westkant klei op veen en ten noorden waardveengronden.
Zware klei laat bijna geen water door. Na een bui blijft het op de bestrating en in de voegen staan, en in een droge zomer krimpt de klei en ontstaan er kieren en verzakkingen. Een stratenmaker legt op klei een dikker zandbed, bij een oprit met een funderingslaag eronder, en zorgt voor afschot naar een goot of kolk in plaats van naar het gazon. Waterdoorlatende stenen doen op deze grond weinig. Omdat de bestrating hier lang nat blijft, groeit er sneller mos tussen de voegen. Hoe je dat bijhoudt, staat bij onkruid en mos tussen klinkers.
Regels van Vijfheerenlanden die in Leerdam spelen
Leerdam valt sinds 2019 onder de gemeente Vijfheerenlanden. Artikel 5:6 van de APV van die gemeente verbiedt om een kampeermiddel of ander recreatievoertuig langer dan drie dagen op de weg te hebben, ook als je hem tussendoor een stukje verplaatst. Voor bezoekers met een camper heeft de gemeente twee parkeerplaatsen aan de Lingedijk, elk voor twee campers, à € 9,30 per nacht en hooguit drie nachten.
Het artikel over uitwegen is met de komst van de Omgevingswet uit de APV gehaald en staat nu in het omgevingsplan. Een uitrit aanleggen of veranderen vraagt nog steeds een omgevingsvergunning. De legesverordening 2026 noemt daarvoor een tarief van € 181,25. Of je de band zelf laat verlagen of dat de gemeente het doet, vraag je bij de aanvraag na.
Woon je in het buitengebied, aan het Hoogeind, de Schaikseweg of de Diefdijk, en zit je op de drukriolering, dan mag daar geen regenwater in. Die is bedoeld voor ongeveer 130 liter huishoudelijk afvalwater per persoon per dag. Op de klei zakt regenwater slecht weg, dus vaak is een buis naar de sloot de oplossing. Plant je bij een erf in het buitengebied een haag, houtwal of hoogstamfruit aan, dan kan de subsidie Groenblauwe dooradering tot de helft van de aanlegkosten dekken, met een maximum van € 2.500 per perceel.
Rekenvoorbeeld voor een achtertuin aan de Dimmerlaan
Een woning uit 1973 in de Drossaardsbuurt heeft een achtertuin van 30 m² met tegels die op de klei zijn gaan golven. De bewoners willen nieuwe betontegels van 60 x 60 cm, met afschot naar een goot langs het achterpad. Bedragen inclusief btw.
Achtertuin van 30 m² op zware klei
Golvende tegels eruit, dikker zandbed, nieuwe betontegels met afschot.
- Tegels uit 1973 opnemen en laten afvoeren
- € 240 tot € 450
- Betontegels 60 x 60 cm met leggen, 30 m²
- € 1.350 tot € 2.400
- Totaal
- € 1.590 tot € 2.850
Gaat het om een oprit in plaats van een tuin, dan komt er een funderingslaag bij en kies je 8 cm dikke stenen. Prijzen voor opritten staan in wat kost een oprit bestraten.
Zo werkt een aanvraag in Leerdam
- Je vult je klus en postcode inDat kost twee minuten.
- Wij zoeken een stratenmakerDe aangesloten stratenmaker die het dichtst bij je adres in Leerdam zit en dit soort klussen doet.
- Die komt kijken en maakt de offerteHij belt je voor een afspraak op locatie. Je zit nergens aan vast.
stratenmakers.nl legt zelf geen bestrating. Is er in jouw buurt nog geen stratenmaker aangesloten, dan laten we je dat weten.
Richtprijzen per m²
| Materiaal | Prijs per m² gelegd | Gaat mee | Meestal gebruikt voor |
|---|---|---|---|
| Betonklinkers | € 40 tot € 65 | 30 jaar of langer | Oprit, tuinpad, parkeerplek |
| Gebakken klinkers | € 65 tot € 110 | 50 jaar of langer | Oprit en pad met landelijke uitstraling |
| Betontegels | € 45 tot € 80 | 25 jaar of langer | Terras, achterom |
| Keramische tegels | € 90 tot € 150 | 25 jaar of langer | Terras dat weinig onderhoud vraagt |
| Natuursteen | € 90 tot € 180 | 50 jaar of langer | Terras, pad, entree |
| Grind met grindplaten | € 25 tot € 45 | Bijvullen elke paar jaar | Pad, parkeerplek, zijkant huis |
Inclusief materiaal, zandbed en leggen, zonder grondwerk. Oude bestrating eruit halen en afvoeren kost meestal € 8 tot € 15 per m² extra. Bijgewerkt in november 2026.
Veelgestelde vragen over een stratenmaker in Leerdam
Mag mijn caravan in Leerdam een week voor de deur staan?
Nee. De APV van Vijfheerenlanden staat hooguit drie dagen op de weg toe, en een paar meter verplaatsen telt niet als nieuwe start. Het college kan ontheffing geven.
Wat kost een uitritvergunning in Leerdam?
De legesverordening van Vijfheerenlanden noemt voor 2026 een tarief van € 181,25 voor het aanleggen of veranderen van een uitrit. De regels zelf staan in het omgevingsplan.
Waarom blijft het water op mijn terras in Leerdam staan?
Leerdam ligt grotendeels op zware klei, die nauwelijks water doorlaat. Goed afschot naar een goot of kolk werkt daar beter dan waterdoorlatende stenen.
Ik woon aan het Hoogeind. Mag mijn regenpijp op het drukriool?
Nee, de drukriolering in het buitengebied is alleen voor huishoudelijk afvalwater. Regenwater moet naar de tuin, een sloot of een regenton.
Inwoners: CBS, 1 januari 2025. Postcodes: Basisregistratie Adressen en Gebouwen. Bijgewerkt 4 november 2026.